HASANKEYF KALESİ’NDEKİ BİR KAYA OYMA KONUT VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2021

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İsarc

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Gerek doğal gerekse de insan eliyle oluşturulan kaya oyma mekânlar tarihin her döneminde insanlartarafından çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Kaya oyma açısından oldukça zengin olan Hasankeyf’te yaklaşık7500 kaya oyma mekânın olduğu düşünülmektedir. Kilise, cami ve en çokta konut olarak kullanılan bumekânların oluşumu ya da oluşturulması hakkında, yani tarihlendirme noktasında net bir şey söyleyebilmekmümkün görünmese de seyyahların kaynaklarında verdikleri bilgilerden hareketle çok eskilere dayanan bir kullanımın varlığından söz edilebilir. Bu noktada incelenen bir kaya oyma konutun da tek mekânlı olmasınarağmen aynı zamanda içinde hayvanlarında barınılabildiği nitelikte düzenlendiği anlaşılmaktadır. Hayvanların bağlanabilmesi için kayaya oyulan delikler bu konutların aynı zamanda kır yerleşmesi nitelikli konutlarolduğunu da düşündürmektedir. Kır yerleşmelerinde konutların, insanların temel geçim kaynaklarından olanhayvancılığa da yönelik olarak düzenlenmesi hususu söz konusudur. Kır konutlarının zemin katlarınınhayvanlar için düzenlendiği birçok konut örneği mevcuttur. Hasankeyf Kalesi’nde incelenen kaya oyma konutise birden fazla kat sayısına uygun olmadığı için hayvanlarda konutlarda insanlarla birlikte barınabilmişlerdir.Kırsal mimari ve mimarsız mimarlık gibi isimlerle de anılan halk yapı sanatının güzel örneklerinden biri olan bu konut bu bağlamda ele alınarak çizim ve görsellerle desteklenecektir.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Hasankeyf, halk yapı sanatı, Kaya oyma konut, kırsal mimari

Kaynak

İsarc

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Arsebük, G. (1996). Biyokültürel Açıdan İnsan (‘‘Sığınağı’’ ve ‘‘Barınağı’’). Yıldız Sey (Ed.), Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme . İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 15 -18. Bektaş, C. (2001). Halk Yapı Sanatı . İstanbul: Literatür Yayınları. Budak, A. (2018). Mimarsız Mimarlık Kapadokya Bölgesi Kaya Oyma Camileri. Konya: L - T Academia Yayınları. Çakmak, İ. (2021). Hasankeyf ve Çevresinde Çok Amaçlı Kullanım Gördüğü Düşünülen Bir Grup Kaya Oyma Mekân . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batman. Karakul, Ö. (2021). İbrahim Paşa Köyü’nün Geleneksel Mimarisi. Prof. Dr. Ömür Bakırer Armağanı . Ankara: ODTÜ Basım İşliği, 267-284. Kozbe, G. (Ed.). (2017). Batman İli Kültür Envanteri. Cilt III. Ankara: Arkadaş Basım Ltd.Şti. Mıynat A. (2008). Bir Ortaçağ Kenti: Hasankeyf . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal BilimlerEnstitüsü, Muğla. Oğuzoğlu, Y. (1997). H asankeyf (Cilt 16). Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi . İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 364-368. Özlem, Yıldırım Z. (2003). Sinasos Yöresel Mimarisi ve 19. YY Batılılaşma Hareketlerinin Konut Mimarisine Etkileri . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.Özata, İ. (2020). Mustafa Paşa (Sinasos) Konut Mimarisi . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas. Uluçam, A. (2009, 15 -17 Nisan). Hasankeyf’in Mimarlık Tarihi . 1. Uluslararası Batman ve Çevresi Tarihi ve Kültürü Sempozyumu, Batman, 423-455. Uluçam, A. (2016, 2 - 5 Kasım). Hasankeyf’teki Kültürel Mirasın Bugünkü Durumu . XX. Uluslararası Ortaçağ ve Türk DönemiKazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, Sakarya, 14 -36. Yurttaş, H. (1991). Hasankeyf Yapılarının Sanat Tarihimizdeki Yeri . Yayımlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi SosyalBilimler Enstitüsü, Erzurum.