19. yüzyılın Siverek’te Kolera Salgını ve Alınan Tedbirler
dc.authorid | 0000-0001-6503-2140 | en_US |
dc.authorwosid | JPA-3206-2023 | en_US |
dc.date.accessioned | 2023-12-15T12:52:12Z | |
dc.date.available | 2023-12-15T12:52:12Z | |
dc.date.issued | 2022 | en_US |
dc.department | MAÜ, Fakülteler, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü | en_US |
dc.description.abstract | Siverek, antik çağlardan itibaren önemli bir merkez olmakla beraber 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar fizikî alan ve demografik özellikleri bakımından statik bir görüntü arz etmekteydi. Siverek’in bu döneme kadarki en önemli özelliği Halep-Diyarbekir-Erzurum yolunu takip eden ticari güzergâh üzerinde bulunmasıydı. Ancak 1820’lerden itibaren güneydeki urban aşiretlerinin çöl güzergâhı üzerinden cereyan eden Halep-Bağdat ticaretini sekteye uğratmaları ve kervanların bir daha bulunamamak üzere kaybolmaları bu güzergâhtaki ticaretin de kuzeydeki Birecik-Siverek-Diyarbekir-Mardin-Musul yolunu takip eden ve Bağdat’a devam eden “Sultan Târiki” adı verilen güzergâha kaymasına neden oldu. Diğer taraftan 1850’lerden itibaren buharlı gemilerin daha fazla kullanılmasıyla İskenderun Limanı’nın Avrupa ve Asya arasındaki en önemli ticari limanlardan birisi olması Siverek’in ticari yol olarak önemini daha da artırdı. Böylece Siverek, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Suriye, Anadolu ve Irak bölgeleri arasındaki ticari faaliyetlerin en önemli kavşak noktalarından birisi haline geldi. Bu ticari hareketlilik kısa sürede Siverek’te çok canlı bir sosyal ve ekonomik hayatı da beraberinde getirdi. Öte yandan çok uzak coğrafyalar arasında cereyan eden ticaret yollarının üzerinde bulunmak kentteki refahı artırırken bazı olumsuzlukları da beraberinde getiriyordu. Bu olumsuzluklardan en önemlisi ise bu yollar boyunca sık sık meydana gelen salgın hastalıklardı. Ticari öneminin artmasıyla beraber Siverek’te özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında çok sayıda salgın hastalık meydana geldi. Bu hastalıkların başında kolera gelmektedir. İlk defa 1822 yılında ticaret yolları vasıtasıyla Osmanlı Devleti topraklarına ulaşan kolera mikrobu 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar Anadolu’daki varlığını korudu. Hastalığın yayılmasında ticari güzergâhların önemini iyi kavramış olan Osmanlı Devleti, ticari canlılığı korumak ve hastalığın Anadolu içlerine yayılmasını engellemek noktasında Siverek ve diğer ticari güzergâh üzerinde bulunan kentlerde daha sıkı önlemler almaktaydı. Bu önlemler daha ziyade hastalığın Anadolu içlerine nihayetinde de imparatorluğun başkentine sirayetini engellemeye dönük olarak icra edilen tahaffuzhaneler kurulması ve kordon uygulamalarıdır. Bu açıdan Siverek, devlet tarafından Anadolu’ya açılan kapı önünde bir merkez olarak kabul edilmiş ve en fazla önlem alınan yerlerden birisi olmuştur. Bu çalışmada 19. yüzyılın ikinci yarısında Siverek’te meydana gelen kolera salgınları incelenecektir. Hastalığın ortaya çıkışı, etkileri ve sonuçları başta Osmanlı Arşivi vesikaları olmak üzere yerel kaynaklar, yabancı devlet raporları, seyahatnameler ve ilgili literatür ışığında ortaya konulacaktır. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin tasavvurunda bulaşıcı hastalıklar açısından Siverek’in önemi ve çözüm pratikleri incelenecektir. | en_US |
dc.identifier.citation | S. Mengirkaon, “19. yüzyılın Siverek’te Kolera Salgını ve Alınan Tedbirler” Mezopotamya ve Anadolu’nun Kavşağında Bir Kent: Siverek (Tarih, Toplum, Kültür), Ed. İbrahim Özcoşar vd., Çizgi Kitabevi, Konya, 2022, s. 353-392. | en_US |
dc.identifier.endpage | 392 | en_US |
dc.identifier.isbn | 978-605-196-864-3 | |
dc.identifier.startpage | 353 | en_US |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12514/4829 | |
dc.institutionauthor | Mengirkaon, Sabri | |
dc.language.iso | tr | en_US |
dc.publisher | ÇİZGİ KİTABEVİ | en_US |
dc.relation.ispartof | Mezopotamya ve Anadolu’nun Kavşağında Bir Kent: Siverek (Tarih, Toplum, Kültür) | en_US |
dc.relation.publicationcategory | Kitap Bölümü - Uluslararası | en_US |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | en_US |
dc.title | 19. yüzyılın Siverek’te Kolera Salgını ve Alınan Tedbirler | en_US |
dc.type | Book Chapter | en_US |
Dosyalar
Orijinal paket
1 - 1 / 1
Yükleniyor...
- İsim:
- 6. 19. yuzyılın Sonlarinda Siverek'te Kolera Salgını ve Alınan Tedbirler.pdf
- Boyut:
- 3.23 MB
- Biçim:
- Adobe Portable Document Format
- Açıklama:
Lisans paketi
1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
- İsim:
- license.txt
- Boyut:
- 1.44 KB
- Biçim:
- Item-specific license agreed upon to submission
- Açıklama: